Van tekening tot machinebestand: onze visie op calculeren

Calculatie is voor ons geen los vak, maar het begin van een keten. Met Factor10 bouwen we een platform waarmee je van een IFC-model of een tekening in een paar stappen naar machinebestanden gaat, op basis van de spelregels van je eigen producten. Calculatie, engineering en werkvoorbereiding worden zo één geautomatiseerd digitaal proces.

In dit artikel leg ik uit waarom we dat doen, hoe het werkt en hoe ver we zijn.

Elke afdeling begint opnieuw

Bij bedrijven waar we starten, zien we bijna altijd hetzelfde patroon. De calculatie bouwt een model op om een prijs te maken. Engineering bouwt het daarna opnieuw op, met meer detail. De werkvoorbereiding doet het nog eens, en de productie gaat aan de slag met een eigen interpretatie. Ik beschreef dat eerder in onze visie op File-to-Factory.

Dat dubbele werk kost tijd, en elke overdracht is een kans op een fout. Tegelijk is er een tekort aan vakmensen, ook op kantoor (lees ook de toekomst van calculeren in de bouw). De vraag die wij steeds krijgen is: hoe doen we meer met hetzelfde aantal mensen?

Het begint bij de spelregels van je product

Ons antwoord begint niet bij software, maar bij kennis. Elke fabrikant en elke bouwer heeft spelregels: hoe een wand is opgebouwd, welke details je gebruikt, welke maten je fabriek aankan, welke artikelen en prijzen erbij horen. Die kennis zit nu vaak in hoofden en spreadsheets.

Wij leggen die kennis één keer vast, in een parametrisch model. Dat is een model dat niet één ontwerp beschrijft, maar de regels waarmee je elk ontwerp binnen je productaanbod maakt. Op de Software Summit 2025 zei ik het zo:

File-to-Factory is voor ons het borgen van bouwkundige expertise in parametrische modellen die je vervolgens schaalbaar kunt inzetten, kunt samenstellen en kunt koppelen met je productiefaciliteiten. Of je het nou hebt over robots, steenstripmachines of HSB framing tools.
— Chris Aerts

Eén model dat steeds rijker wordt

In plaats van het model bij elke stap opnieuw te maken, verrijken we het. De calculatie legt de basis, engineering voegt details toe, de werkvoorbereiding koppelt de data, en de productie weet precies wat er gemaakt moet worden.

Hoe dat in de praktijk werkt, zie je bij kozijnproducent VIANEN. De software herkent de gevelelementen in het BIM-model van de klant en genereert het HSB-frame en de isolatie automatisch.

Zodra deze kenmerken zijn toegewezen, genereert het model automatisch alle onderdelen. Uit het parametrisch model rollen vervolgens de materiaalhoeveelheden in de gewenste eenheid, net als andere gegevens die belangrijk zijn voor de calculatie.
— Chris Aerts

Dezelfde gegevens die de prijs bepalen, zijn de gegevens die de fabriek nodig heeft. Daarom hoort calculatie aan het begin van de keten, niet ernaast.

Van IFC of tekening naar de fabriek

Zo ziet de keten eruit die we bouwen:

• Inlezen: je start met wat je krijgt. Een IFC-model, of alleen een pdf- of dxf-tekening waarop je zelf tekent. Klopt het model niet, dan herstel je het.
• Spelregels toepassen: je wijst je eigen opbouwen, details en artikelen toe. Het platform controleert het model op de spelregels van je fabriek en laat afwijkingen zien in 3D.
• Calculeren: hoeveelheden, stuklijst en prijs komen direct uit het model.
• Engineeren en voorbereiden: het model wordt verder uitgewerkt tot elementen met tekeningen en productie-informatie.
• Produceren: de data gaat zonder overtypen naar de machines in de fabriek.

Factor10

Hoe ver zijn we?

Een deel van deze keten is er al. Met Factor10 Calculatie laad je een IFC-model of calculeer je op een pdf- of dxf-tekening, herstel je het model en reken je met je eigen artikelen, prijzen en spelregels. De module HSB elementen maakt van elke wand een houtskeletbouwelement, met frame, Rc-waarde, een stuklijst die meetelt in de calculatie en elementtekeningen per merk, als pdf en dxf.

Met Ontwerp & engineering leggen we de productkennis van een fabrikant vast in een configurator, en met Data-koppelingen gaat de data door naar je CAD/CAM en machines.

De volgende stap is de module Engineering: van calculatie naar productie-informatie. Die is in ontwikkeling.

Bekijk Factor10 Calculatie

Wat het oplevert

• Tijd: het dubbele werk tussen calculatie, engineering en werkvoorbereiding valt weg. Wanneer de hele keten digitaal werkt, kan de tijdwinst oplopen tot een factor 10: daar komt onze naam vandaan.
• Minder fouten: de gegevens worden niet meer overgetypt, maar gaan mee van stap tot stap.
• Kennis die blijft: de spelregels staan in het platform, niet alleen in de hoofden van ervaren collega's.
• Maatwerk dat te maken is: omdat de grenzen van de fabriek in het model zitten, is elke variant ook echt te produceren.

Technologie alleen is niet genoeg

Het grootste werk zit niet in de software. Wij hanteren de 80/20-regel: 20% is de software, 80% is de menselijke adoptie. Een nieuwe manier van werken slaagt pas als de mensen die ermee werken hem omarmen. Daarom beginnen we met een procesonderzoek en begeleiden we de hele invoering.

In 2020 begonnen meerdere partijen te investeren in industrialisatie, maar vaak nog denkend vanuit het bestaande. Nu groeit het besef dat industrialisatie óók om proces en digitalisering draait en we beginnen te redeneren vanuit de mogelijkheden van technologie.
— Chris Aerts

Tot slot

De bouw moet van projecten naar producten. Dat lukt alleen als de kennis van je product één keer wordt vastgelegd en daarna in de hele keten wordt gebruikt: van de eerste prijs tot het machinebestand. Daar bouwen we Factor10 voor.

Wil je weten waar jullie in deze keten staan? Plan een kennismaking.

Bronnen

• Chris Aerts, studiotalk Software Summit 2025: File-to-Factory: van digitale tekentafel naar slimme fabriek
• VIANEN haalt de prijs van gevelelementen direct uit het BIM-model
• Industrialisatie vraagt om meer dan technologie